کتاب ايل بختياري تهران را آزاد کرد

کتاب بختیاری

نام کتاب : ايل بختياري تهران را آزاد کرد

نویسنده : ایل بزرگ بختیاری 

حجم کتاب : ۱۴۹کیلوبایت

دسته » فرهنگی

قالب کتاب : PDF

تعداد صفحات : ۹

 
                                                    

ملیحه سعیدی / آهوی وحشی

  دانلود موزیک بختیاری.دانلود موزیک ملیحه سعیدی.دانلود آلبوم آهوی وحشی

آلبوم : آهوی وحشی

خواننده : ملیحه سعیدی و گروه همراه...

شماره گذاری حجم موزیک لینک                دانلود                موزیک زمان موزیک
موزیک۱ حجم۱۷۲۸ k عروس.................برای دانلود کلیک کنید زمان
موزیک۲ حجم۱۲۷۹ k بهار.....................برای دانلود کلیک کنید زمان
موزیک۳ حجم۱۵۷۸ k چشمه کوهرنگ....برای دانلود کلیک کنید زمان
موزیک۴ حجم۱۸۸۵ k کویر تشنه............برای دانلود کلیک کنید زمان
موزیک۵ حجم۱۵۳۸ k لاله سار...............برای دانلود کلیک کنید زمان
موزیک۶ حجم۱۱۶۸ k میون ایلوم............برای دانلود کلیک کنید زمان
موزیک۷ حجم۱۴۹۳ k نازنین یاروم...........برای دانلود کلیک کنید زمان
موزیک۸ حجم۱۸۹۵ k راه شیراز..............برای دانلود کلیک کنید زمان

سلام هموطن و همتبار عزیز :

"بختیار خُس خُسه بدبخت کرد" این جمله معروفه می خواهم بگویم آهای بختیاری با غیرت شماهایی که نفستون از جای گرم بلند میشه و ادعای فرهنگ می کنید. دیگه هیچی از بختیاری نمونده ودلیلش خود ماییم.  منتظر نظر زیبایتان هستم

    سارا محمودی : فیلمساز

تولد حضرت زهرا )(روز مادر)

استادمسعودبختیاری(بهمن علاءالدین)

ایل بزرگ بختیاری 

دانلود آلبوم :تاراز(مسعودبختیاری)

 ایل بزرگ بختیاری

موزیک۱ حجم۸۲۴ کیلوبایت آخی وای برای دانلود کلیک کنید زمان۴دقیقه
موزیک۲ حجم۷۴۳ کیلوبایت بلال         برای دانلود کلیک کنید زمان۳دقیقه
موزیک۳ حجم۶۵۰ کیلوبایت بی وفا     برای دانلود کلیک کنید زمان۳دقیقه
موزیک۴ حجم۱۰۹۰کیلوبایت بی قرار    برای دانلود کلیک کنید زمان۵دقیقه
موزیک۵ حجم۵۷۰ کیلوبایت دستمال   برای دانلود کلیک کنید زمان۲دقیقه
موزیک۶ حجم ۱۶۰۵کیلوبایت هیاری     برای دانلود کلیک کنید زمان۸دقیقه
موزیک۷ حجم۱۲۵۷کیلوبایت یار یار      برای دانلود کلیک کنید زمان۶دقیقه
موزیک۸ حجم۱۳۵۲کیلوبایت سرناز      برای دانلود کلیک کنید زمان۷دقیقه
موزیک۹ حجم۹۲۱ کیلوبایت ستین دل برای دانلود کلیک کنید زمان۵دقیقه
موزیک۱۰ حجم۵۳۸ کیلوبایت شباش    برای دانلود کلیک کنید زمان۲دقیقه
موزیک۱۱ حجم۱۴۴۰کیلوبایت تاراز         برای دانلود کلیک کنید زمان۶دقیقه

وب سایت ایل بزرگ بختیاری

مطالب مرتبط

آلبوم گلهای کاغذی استاد بختیاری

آلبوم مال کنون استاد بختیاری

آلبوم استاره استاد بختیاری

آلبوم هی جار استاد بختیاری

آلبوم برافتو استاد بختیاری

آلبوم بهیگ استاد بختیاری

آلبوم مندیر استاد مسعودی

آلبوم منم بختیاری خانم فروزنده

آلبوم تی به ره

آلبوم عشق لر آقای فاضلی

آلبوم گل بی خار آقای اسدپور

آلبوم کوگ منار آقای محمودی

آلبوم آهوی وحشی خانم ملیحه سعیدی

آلبوم کر بختیاری آقای اسدپور

آلبوم سفر ماه گل اقای محمودی

دانلود آلبوم :هی جار(مسعودبختیاری)

 

موزیک ۱

حجم ۹۹۱ کیلوبایت

بختیار           برای دانلود کلیک کنید

زمان۷دقیقه

موزیک ۲

حجم ۷۲۳ کیلوبایت

بلال              برای دانلود کلیک کنید

زمان۵دقیقه

موزیک ۳

حجم ۵۰۸ کیلوبایت

چوپی           برای دانلود کلیک کنید

زمان۳دقیقه

موزیک ۴

حجم ۴۱۴ کیلوبایت

دستمال حریر برای دانلود کلیک کنید

زمان۲دقیقه

موزیک ۵

حجم ۷۹۰ کیلوبایت

دیمه             برای دانلود کلیک کنید

زمان۵دقیقه

موزیک ۶

حجم ۷۶۷ کیلوبایت

خروسخون     برای دانلود کلیک کنید

زمان۵دقیقه

موزیک ۷

حجم ۱.۲۹۹ کیلوبایت

مردان آبادی    برای دانلود کلیک کنید

زمان۱۰دقیقه

موزیک ۸

حجم ۹۴۸ کیلوبایت

مینا یا می نا  برای دانلود کلیک کنید

زمان۷دقیقه

موزیک ۹

حجم۱.۲۳۰ کیلوبایت

تی به ره       برای دانلود کلیک کنید

زمان۹دقیقه

وب سایت ایل بزرگ بختیاری

مطالب مرتبط

آلبوم گلهای کاغذی استاد بختیاری

آلبوم مال کنون استاد بختیاری

آلبوم استاره استاد بختیاری

آلبوم تاراز استاد بختیاری

آلبوم برافتو استاد بختیاری

آلبوم بهیگ استاد بختیاری

آلبوم مندیر استاد مسعودی

آلبوم منم بختیاری خانم فروزنده

آلبوم تی به ره

آلبوم عشق لر آقای فاضلی

آلبوم گل بی خار آقای اسدپور

آلبوم کوگ منار آقای محمودی

آلبوم آهوی وحشی خانم ملیحه سعیدی

آلبوم کر بختیاری آقای اسدپور

آلبوم سفر ماه گل اقای محمودی

دانلود آلبوم :برافتو(مسعودبختیاری)

 

 

موزیک ۱ حجم ۷۲۶ کیلو بایت بهار     برای دانلود کلیک کنید زمان۵دقیقه
موزیک ۲ حجم ۱.۰۸۷ کیلو بایت برافتو   برای دانلود کلیک کنید زمان۸دقیقه
موزیک ۳ حجم ۱.۵۱۲ کیلو بایت برزگر    برای دانلود کلیک کنید زمان۱۱دقیقه
موزیک ۴ حجم ۸۱۱ کیلو بایت گل ناز  برای دانلود کلیک کنید زمان۵دقیقه
موزیک ۵ حجم ۱.۱۰۸ کیلو بایت جوارآواز برای دانلود کلیک کنید زمان۸دقیقه
موزیک ۶ حجم ۶۵۲ کیلو بایت شوخی برای دانلود کلیک کنید زمان۴دقیقه
موزیک ۷ حجم ۵۰۸ کیلو بایت شو مه  برای دانلود کلیک کنید زمان۳دقیقه

 

وب سایت ایل بزرگ بختیاری

مطالب مرتبط

آلبوم گلهای کاغذی استاد بختیاری

آلبوم مال کنون استاد بختیاری

آلبوم استاره استاد بختیاری

آلبوم تاراز استاد بختیاری

آلبوم هی جار استاد بختیاری

آلبوم بهیگ استاد بختیاری

آلبوم مندیر استاد مسعودی

آلبوم منم بختیاری خانم فروزنده

آلبوم تی به ره

آلبوم عشق لر آقای فاضلی

آلبوم گل بی خار آقای اسدپور

آلبوم کوگ منار آقای محمودی

آلبوم آهوی وحشی خانم ملیحه سعیدی

آلبوم کر بختیاری آقای اسدپور

آلبوم سفر ماه گل اقای محمودی

دانلود آلبوم:استاره(مسعودبختیاری)

  ایل بزرگ بختیاری/آستاره 

موزیک ۱ حجم ۱.۱۴۶ کیلو بایت آستاره       برای دانلود کلیک کنید زمان۸دقیقه
موزیک ۲ حجم ۳۹۵ کلیو بایت گل افشان   برای دانلود کلیک کنید زمان۲دقیقه
موزیک ۳ حجم ۱.۳۹۲ کیلو بایت هیاری        برای دانلود کلیک کنید زمان۱۰دقیقه
موزیک ۴ حجم ۱.۱۳۹ کیلو بایت هم درونگ   برای دانلود کلیک کنید زمان۸دقیقه
موزیک ۵ حجم ۱.۱۰۰ کیلو بایت کاشکی      برای دانلود کلیک کنید زمان۸دقیقه
موزیک ۶ حجم ۱.۵۱۴ کیلو بایت کوگ           برای دانلود کلیک کنید زمان۵دقیقه
موزیک ۷ حجم ۱.۴۶۴ کیلو بایت گردواری      برای دانلود کلیک کنید زمان۱۱دقیقه
موزیک ۸ حجم  ۴۹۴ کیلو بایت شباش       برای دانلود کلیک کنید زمان۳دقیقه

وب سایت ایل بزرگ بختیاری

مطالب مرتبط

آلبوم گلهای کاغذی استاد بختیاری

آلبوم مال کنون استاد بختیاری

آلبوم تاراز استاد بختیاری

آلبوم هی جار استاد بختیاری

آلبوم برافتو استاد بختیاری

آلبوم بهیگ استاد بختیاری

آلبوم مندیر استاد مسعودی

آلبوم منم بختیاری خانم فروزنده

آلبوم تی به ره

آلبوم عشق لر آقای فاضلی

آلبوم گل بی خار آقای اسدپور

آلبوم کوگ منار آقای محمودی

آلبوم آهوی وحشی خانم ملیحه سعیدی

آلبوم کر بختیاری آقای اسدپور

آلبوم سفر ماه گل اقای محمودی

دانلود آلبوم :مال کنون(مسعودبختیاری)

ایل بزرگ بختیاری

موزیک ۱ حجم ۲ مگا چوپی،گلمی       برای دانلود کلیک کنید زمان۸دقیقه
موزیک ۲ حجم ۱.۸۸ مگا گل باوینه            برای دانلود کلیک کنید زمان۷دقیقه
موزیک ۳ حجم ۶۵۵ کیلو بایت موزیک بدون کلام برای دانلود کلیک کنید زمان۲دقیقه
موزیک ۴

حجم ۶۷۰ کیلو بایت

موزیک بدون کلام  برای دانلود کلیک کنید زمان۲دقیقه
موزیک ۵ حجم ۱.۱۵۷ مگا گلمی                برای دانلود کلیک کنید زمان۴دقیقه
موزیک ۶ حجم ۲.۱۵۳ مگا شولی(شلیل)    برای دانلود کلیک کنید زمان۸دقیقه
موزیک ۷ حجم ۵۹۴ کیلو بایت موزیک بدون کلام برای دانلود کلیک کنید زمان۲دقیقه

وب سایت ایل بزرگ بختیاری

مطالب مرتبط

آلبوم گلهای کاغذی استاد بختیاری

آلبوم استاره استاد بختیاری

آلبوم تاراز استاد بختیاری

آلبوم هی جار استاد بختیاری

آلبوم برافتو استاد بختیاری

آلبوم بهیگ استاد بختیاری

آلبوم مندیر استاد مسعودی

آلبوم منم بختیاری خانم فروزنده

آلبوم تی به ره

آلبوم عشق لر آقای فاضلی

آلبوم گل بی خار آقای اسدپور

آلبوم کوگ منار آقای محمودی

آلبوم آهوی وحشی خانم ملیحه سعیدی

آلبوم کر بختیاری آقای اسدپور

آلبوم سفر ماه گل اقای محمودی

آلبم:گلهای کاغذی (مسعودبختیاری)

 

       لیست آهنگهای قدیمی استاد مسعود بختیاری

  ایل بزرگ بختیاری

  ترانه های

شماره 1                          شماره 7

شماره 2                          شماره8

شماره 3                          شماره 9

   شماره 4                          شماره 10

    شماره 5                          شماره 11  

  شماره 6                          شماره 12

وب سایت ایل بزرگ بختیاری

مطالب مرتبط

آلبوم مال کنون استاد بختیاری

آلبوم استاره استاد بختیاری

آلبوم تاراز استاد بختیاری

آلبوم هی جار استاد بختیاری

آلبوم برافتو استاد بختیاری

آلبوم بهیگ استاد بختیاری

آلبوم مندیر استاد مسعودی

آلبوم منم بختیاری خانم فروزنده

آلبوم تی به ره

آلبوم عشق لر آقای فاضلی

آلبوم گل بی خار آقای اسدپور

آلبوم کوگ منار آقای محمودی

آلبوم آهوی وحشی خانم ملیحه سعیدی

آلبوم کر بختیاری آقای اسدپور

آلبوم سفر ماه گل اقای محمودی

 

دانلود mp3 بختیاری

 

ایل بزرگ بختیاری

 دانلود موزیک بختیاری

آواز گاگریو                                                                         آواز بُن

موزیک بختیاری کد 1                                         موزیک بختیاری کد0

موزیک بختیاری کد2                                          موزیک بختیاری کد3

موزیک بختیاری کد4                                          موزیک بختیاری کد5

آوز خُویه                                                          ساز : کرنا.سرنا.دهل 

آواز : گاگیو.سرو و تعزیه                                                  نی هفت بند

منظومه شماره 1                                                       منظومه شماره 2

منظومه شماره 3

تصاویر را در ادامه مطالب ببینید

ادامه نوشته

آلبوم:منم بختیاری با صدای خانم فروزنده

آلبوم منم بختیاری با صدای خانم فروزنده

موزيك۱  آلبوم : مُنِم بختياري براي دانلود موزيك كليك كنيد حجم:۱۱۷كيلوبايت ۴دقيقه
موزيك۲ آلبوم : مُنِم بختياري براي دانلود موزيك كليك كنيد حجم:۱۱۳۰كيلوبايت ۴دقيقه
موزيك۳ آلبوم : مُنِم بختياري براي دانلود موزيك كليك كنيد حجم:۱۲۶۴كيلوبايت ۵دقيقه
موزيك۴ آلبوم : مُنِم بختياري براي دانلود موزيك كليك كنيد حجم:۱۱۱۶كيلوبايت ۴دقيقه
موزيك۵ آلبوم : مُنِم بختياري براي دانلود موزيك كليك كنيد حجم:۱۲۰۹كيلوبايت ۴دقيقه
موزيك۶ آلبوم : مُنِم بختياري براي دانلود موزيك كليك كنيد حجم:۱۰۳۷كيلوبايت ۴دقيقه
موزيك۷ آلبوم : مُنِم بختياري براي دانلود موزيك كليك كنيد حجم:۱۳۲۱كيلوبايت ۵دقيقه

اينم موزيك خوشگل مُنِم بختياري براي دانلود كليك كنيد

وب سایت ایل بزرگ بختیاری

مطالب مرتبط

آلبوم گلهای کاغذی استاد بختیاری

آلبوم مال کنون استاد بختیاری

آلبوم استاره استاد بختیاری

آلبوم تاراز استاد بختیاری

آلبوم هی جار استاد بختیاری

آلبوم برافتو استاد بختیاری

آلبوم بهیگ استاد بختیاری

آلبوم مندیر استاد مسعودی

آلبوم تی به ره

آلبوم عشق لر آقای فاضلی

آلبوم گل بی خار آقای اسدپور

آلبوم کوگ منار آقای محمودی

آلبوم آهوی وحشی خانم ملیحه سعیدی

آلبوم کر بختیاری آقای اسدپور

آلبوم سفر ماه گل اقای محمودی

گردشگری:ایذه

   خوزستان / ایذه : گردشگری


افسر سلطان گل پیدا شد از طرف چمن

مقدمش یا رب مبارک باد بر سرو و سمن

خوش به جای خویشتن بود این نشست خسروی

تا نشیند هر کسی اکنون به جای خویشتن

خاتم جم را بشارت ده به حسن خاتمت

کاسم اعظم کرد از او کوتاه دست اهرمن

تا ابد معمور باد این خانه کز خاک درش

هر نفس با بوی رحمان می‌وزد باد یمن

شوکت پور پشنگ و تیغ عالمگیر او

در همه شهنامه‌ها شد داستان انجمن

خنگ چوگانی چرخت رام شد در زیر زین

شهسوارا چون به میدان آمدی گویی بزن

جویبار ملک را آب روان شمشیر توست

تو درخت عدل بنشان بیخ بدخواهان بکن

بعد از این نشکفت اگر با نکهت خلق خوشت

خیزد از صحرای ایذج نافه مشک ختن

گوشه گیران انتظار جلوه خوش می‌کنند

برشکن طرف کلاه و برقع از رخ برفکن

مشورت با عقل کردم گفت حافظ می بنوش

ساقیا می ده به قول مستشار مؤتمن

ای صبا بر ساقی بزم اتابک عرضه دار

تا از آن جام زرافشان جرعه‌ای بخشد به من

حافظ-غزل شماره 390

 

ایذه یا مالمیر مرکز شهرستان ایذه در استان خوزستان و در جنوب غرب ایران است که پیشینه تاریخی آن بنابر پژوهش‌های انجام شده و وجود آثار و سنگ نبشته‌های باستانی مربوط به دوران هخامنشیان و پیش از آن (عیلامیان) می‌باشد. تقریبا بیشتر باستان شناسان بر پیشینه تاریخی ۵۰۰۰ ساله ایذه اتفاق نظر دارند. ایذه، شهر نگارکنده‌های سنگی و صخره‌ای ایران نام نهاده شده‌است.

.

مالمیر سابق (ایذه کنونی) در فاصله ۱۹۰ کیلومتری جنوب غربی اصفهان و ۱۲۵ کیلومتری شمال شرقی اهواز قرار گرفته‌است. ‏ ایذه به دلیل قرار گرفتن بین استان چهار محال و بختیاری و استان کهگیلویه و بویر احمد و شهرستانهای مسجد سلیمان و رامهرمز از اهمیت ژئو پلتیکی خاصی برخوردار است. این شهر تنها مسیر مواصلاتی استان خوزستان به استانهای چهارمحال و بختیاری، اصفهان و کهگلیلویه و بویر احمد است. امروزه با تکمیل شدن بزرگراه ایذه به شهرکرد و احداث تونل‌های متعدد در این مسیر، زمان لازم برای پیمودن مسیر اهواز به اصفهان از کریدورشرقی استان(اهواز-ایذه-شهرکرد-اصفهان) نسبت به کریدورشمالی استان(اهواز-اندیمشک-لرستان-اصفهان)حدود ۵ ساعت کاهش یافته‌است. راهها:

جاده ایذه - رامهرمز

جاده ایذه - مسجدسلیمان

جاده ایذه - اهواز

جاده ایذه - شهرکرد

جاده ایذه - دهدز

جمعیت این شهر در سرشماری سال ۱۳۸۵، ۱۰۴، ۳۶۴ نفر برآورد شده‌است که البته این عدد به دلیل سکونت بیشتر جمعیت مردمان ایذه در مرکز استان و دیگر مناطق نفت خیز (به دلیل اشتغال اهالی تحصیلکرده و ماهر این شهر در امور عمرانی و نفت) است.

تمامی مردم ایذه به گویش بختیاری صحبت می‌کنند. گویش بختیاری نوعی از گویش لری میباشد که مردم مناطق جنوب لرستان، بخشهای شرقی و شمالی خوزستان، چهارمحال و بختیاری و مناطق غربی استان اصفهان بدان سخن میگویند.

 

شهر ایذه از روزگار باستان تا امروز به نامهای ایزج، ایذه، اوجا، آیا پیر، آنزان، انشان، ایگه، ایجهه، اریگ، ایج، ایدج الاهواز، مالمیر یا مال امیر خوانده شده‌است. کلمه ایذه برگرفته از واژه ایجه یا ایگه فارسی باستان به معنی مسکن و محل زندگی است. به علاوه به دلیل وجود زیج‌های بسیار در این ناحیه، این شهر به نام اریگ یا ایج خوانده می‌شده‌است. به عقیده برخی از محققین این شهر در نیمه دوم هزاره دوم پیش از میلاد «انزان» نامیده می‌شد و مرکز ایالت انزان بوده‌است. می‌توان ایذه را تغییر شکل یافته ((انزان)) عیلامی نیز دانست.

ایدیده یا ایدیذ عیلامی

با توجه به اینکه تمدن عیلام در منطقه کوهستانی فعلی بختیاری قرار داشته‌است و شهر ایدیده از شهرهای مهم آن بوده‌است و ایدیذه به معنای شهر کنار آب آمده‌است و به دلیل قرار گرفتن ایذه کنونی در کنار تالاب شط (منگر) می‌توان گفت که ایدیده همان ایذه کنونی بوده‌است. شباهت میان حروف ایدیده با حروف ایذه نیز می‌تواند دلیل براین مدعا باشد.

اوجا یا هوجا

اوجا یا هوجا که یونانیان این شهر را به این اسم می‌خوانند و مردم آنجا را اوجیا می‌گفتند.

ایاپیر یا اجاپیر

ایاپیر یا اجاپیرکه از اسامی باستانی این شهر می‌باشد و در کتیبه‌های اشکفت سلمان نام ایذه آیاپیر یا آجاپیر آمده‌است.

آنزان یا آنشان

آنزان یا آنشان به معنی دارنده فر است که این نام از نظر زمانی قبل از آن است که یونانیان این شهر را اوجا یا هوجا بخوانند.

از متون تاریخی چنین برمی آید که انشان یا انزان یکی از ایالت‌های مهم دولت عیلام بوده‌است و با توجه به گفته‌های یاقوت حمودی در معجم البلدان می‌توان به این نتیجه رسید که آنزان بر همین منطقه اطلاق می‌شده‌است زیرا این شهر در روزگار باستان از نواحی آباد بوده و اهمیتی بسزا داشته‌است و به همین دلیل آنزان که نام این شهر بوده‌است برتمام ایالت اطلاق شده‌است.

ایزج یا ایذج

اکثر مورخین در آثار خود این شهر را با نام ایزج ذکر کرده‌اند چنانکه ابن حوقل در صوره الارض ابودلف در سفرنامه، مقدسی در احسن التقاسیم حمدالله مستوفی در نزهه القلوب از این شهر با نام ایزج یاد کرده‌اند.

اصطخری در مسالک و الممالک از ایزج اسم برده و این شهر را جزو خوزستان دانسته‌است و قزوینی در آثار البلاد به ایزج اشاره نموده و حدود جفرافیایی و آثار تاریخی آن را ذکر نموده‌است. طبری در تاریخ الرسل و الملوک و ابن ایثر در تاریخ کامل این شهر را با نام ایزج ذکر نموده‌اند.

مولف معجم البلدان نیز از عظمت منطقه بختیاری در روزگار سلوکیان سخن گفته و معتقد است که یونانی‌ها در این خاک آبادی‌هایی ساخته بودند. در دوره ساسانیان از احداث و توسعه راه‌ها در منطقه سخن به میان آمده‌است. عده‌ای از مورخین برخی ایل راه‌های فعلی بختیاری را یادگار آن دوران دانسته‌اند.

حافظ شیرازی نیز درغزل شماره ۳۹۰ دیوان خود از ایذج چنین یاد می کند:

«بعدازاین نشکفت اگر با نکهت خلق خوشت    خیزد از صحرای ایذج نافه مشک ختن»

ایذه در روزگار ایلامیان آیاپیر، آنزان نامیده می‌شد. از واپسین روزگاران هخامنشی خاستگاه الیمایی ها(بازماندگان ایلامیان)بوده‌است که هم زمان با دورهٔ سلوکی- پارت، بسته به شرایط قلمرو خود را گسترش می‌دادند. پیکره{مجسمه} مفرغین مرد شمی از آن دوره‌است. در دوره ساسانی به نام ایذه خوانده شد و با گشودن آن به دست مسلمانان ایذج نامیده شد. اتابکان لر که در سدهٔ پنجم هجری پدیدار شدند، بدان مالمیر می‌گفتند، نامی که همچنان بر سر زبان هاست. از دههٔ ۱۳۳۰ شهر دگر باره ایذه نامیده شد. نام ایذه نامی بسیار باستانی است و از دوران پیش از ساسانیان رایج بوده‌است. این شهر در دوره‌هایی نامهای دیگری نیز داشته‌است نام مالمیر که همان مال امیر است (مال در زبان بختیاری به معنی خانه‌است) بیشتر در زمان هزاراسفیان که به اتابکان لر بزرگ مشهور شده‌اند کاربرد داشته‌است.


واژه باستانی ایذه در سده‌های اخیر به کلی فراموش شده بود تا این که در زمان پهلوی اول، بار دگر زنده شد و در تیرماه ۱۳۱۴ هـ. ش، از سوی فرهنگستان ایران به نام پیشین خود، ایذه نامگذاری شد.(۲۰)

مردمان

ساکنان ایذه از طوایف هپارتیپ یا هپیرتیپ بودند که ظاهراً همان قوم دلیر و شجاعی است که یونانیان از آنها با نام امردیان یا مردیان یاد کرده‌اند. هرودوت آنان را جزو طوایف اصلی ایران می‌داند(۲) و دیودور سیسیلی(۳) از آنان به عنوان مردمی استقلال طلب یاد می‌نماید

پیشینه تاریخی

از آثار به دست آمده ایذه از جمله نگاره‌ها و نقش برجسته‌های عیلامی (اولین حجاری‌های ایران باستان قبل از هخامنشیان)، می‌توان نتیجه گرفت که آنجا مرکز مهمی در زمان عیلامی‌ها بوده‌است. این آثار به دو دسته آثار عیلام قدیم و نو تقسیم می‌شود که به شرح زیر می‌باشند:

۱- دوره عیلام قدیم: این دوره به سلسله سیمشکی متعلق است که چندین بار توسط حاکم اور نابود گشت.(۷) آثار باقی مانده از این دوره به شرح ذیل است:

الف) نقش برجسته شاهسوار: شاهسوار جایگاهی باستانی در حومه ایذه‌است که در آن آثار باستانی از جمله نقش برجسته‌ای متعلق به دوره عیلام قدیم (قرن ۲۰ ق. م.) واقع شده‌است. این نقش برجسته به احتمال زیاد نمایانگر صحنه بار عام یک پادشاه یا ابراز بندگی در مقابل یک خدا است.

ب) نقش برجسته خونگ اژدر: این جایگاه به خونگ نوروزی نیز معروف است و در نزدیکی دریاچه میانگران (۱۲ کیلومتری شمال ایذه) واقع شده‌است که نقش برجسته‌های آن مانند شاهسوار حجاری شده‌است.

۲- دوره عیلام نو: ایذه در دوره عیلام نو «آیاپیر» نامیده می‌شده‌است و پادشاهان آن به صورت مستقل زیر نظر سوخالماهو وزیر اعظم عیلام حکومت می‌نمودند. حکومت عیلام در این دوران به صورت اتحادیه‌ای بود و متشکل از تعدادی حکومتهای محلی مستقل اداره می‌شد.(۸) آثار این دوره عبارتند از:

کول فره (کول فرح): کول فره برسی دره مانند در کوههای اطراف دشت، واقع در ۷ کیلومتری شمال شرقی ایذه‌است که در عصر عیلام نو به عنوان نیایشگاهی باز مورد استفاده قرار می‌گرفته‌است. در این شکاف ۶ نقش برجسته به همراه نوشتارهای عیلامی (میخی) اطلاعات تاریخی ارزشمندی را در اختیار می‌گذارند. بیشتر این نقش برجسته‌ها مراسم مذهبی یا میهمانی‌های هانی شاه، پسر تاهی هی (تاخی هی) حاکم دست نشانده آیاپیر از طرف شوتروک ناهونته را یادآور می‌نمایند. از نکات جالب توجه این نقش برجسته‌ها می‌توان به آداب و رسوم امور مذهبی عیلام اشاره نمود که در آن کاهنان در حال قربانی کردن حیوانات و نوازندگان در حال نواختن موسیقی و مردم یا بزرگان دارای حالتی خاص (شاید حالت خلسه) در نیایش و حمل خدایان می‌باشند.(۹)

اشکفت سلمان: تنگه‌ای در کوه الهک واقع در شمال غربی ایذه‌است. در این تنگه چهار نقش برجسته وجود دارد که تمامی آنها به هانی تعلق دارند که بیشتر به خانواده سلطنتی و خدایان اشاره نموده‌است. در این جایگاه باستانی روزگاری نیایشگاه «تاریشا» وجود داشته‌است.

از این دوران و سپس از دوران پارتی چندین مجسمه و چند نقش برجسته و... باقی مانده‌است. از این زمان به بعد، ایذه مستقل اداره و به نام الیمائید خوانده می‌شد. آثار این دوره عبارتند از:

 

خونگ یارعلی وند: در این جایگاه باستانی که در ۳ کیلومتری خونگ اژدر واقع شده‌است، نقش برجسته‌ای شامل دو فرد الیمایی در یک مراسم آیینی وجود دارد.

خونگ کمال وند: این جایگاه باستانی در ۴ کیلومتری شمال خونگ یار علی وند واقع شده و دارای نقش برجسته‌ای به همراه کتیبه‌ای الیمایی است.

خونگ اژدر : (۱۴۲ ق. م) درست پشت تخته سنگی که نقش برجسته عیلام قدیم قرار داشت، نقش برجسته‌ای متعلق به زمان پارتی‌ها قرار دارد که مهرداد دوم شاه اشکانی را به همراه افراد بلندپایه الیمایی نشان می‌دهد.

قلعه کژدمک: در ارتفاعات خونگ اژدر قلعه‌ای از لاشه سنگ و ساروج و خشت با تاقهای هلالی و سنگی واقع شده که در این ناحیه به «قلعه کژدمک» معروف است. این قلعه احتمالاً در زمان اردشیر ساسانی متروک شده‌است.

ایذه در دوره ساسانی نیز از شهرهای آباد و پرجمعیت به شمار می‌رفت و آتشکده آن تا زمان هارون الرشید برقرار بوده‌است.از روزگار خلافت عمر بن الخطاب، واژه ایذه عربی شد و آن را ایذج خواندند. اولین رویارویی این مردم استقلال طلب تاریخ ایران با مسلمانان در سال ۱۷ هـ. ق (۶۳۸ م) رخ داد. در این واقعه نعمان بن مقرن مزنی، سردار عرب به خوزستان آمد و پس از گشودن رامهرمز، به ایذه رفت و با شیرویه حکمران آنجا صلح نمود و شهر تسلیم شد.در سال ۲۲ هـ. ق اولین درآمد حاصل از خراج ایذه و رامهرمز به حکومت بصره تخصیص یافت. در سال ۲۹ هـ. ق مردم ایذه در برابر ابوموسی اشعری حاکم بصره سر به شورش برداشتند، ولی کاری از پیش نبردند.شهر ایذه در زمان خلفای عباسی، کرسی ولایت بود و «ایذج الاهواز» خوانده می‌شد، تا با محلی دیگر به همین نام در نزدیکی سمرقند اشتباه نشود.این شهر در سده ۶ هـ. ق، در دوران مغول، مرکز حکومت اتابکان لرستان یا امرای فضلویه بود که از ۵۵۰ هـ. ق توسط ابوطاهر در سرزمین لر بزرگ و بخشی از خوزستان حکومت می‌کردندو برای نخستین بار آنان بودند که ایذه را مالمیر یا مال امیر (ملک امیر) نامیدند.نخستین بار ابن بطوطه در نیمه نخست سده ۸ هـ. ق آن را به صورت مال امیر در سفرنامه خود آورده‌است:

آثار دوره اتابکان لر بنایی از لاشه سنگ است که در اشکفت سلمان پس از حفاری نمایان شد. پس از برافتادن حکومت اتابکان در ۸۵۷ هـ. ق ایذه رو به خرابی گذارد و ساکنان آن به کوچروی روی آوردند.همچنین آثار دوره ایلخانی و مغول از جایگاه باستانی به نام تاق طویله به صورت بنایی سنگی ـ گچی با آثار گچبری و کاشی کاری در شهر کنونی ایذه به دست آمده‌است. از دوره صفویه گورستانی با شیرهای سنگی در شاهسوار وجود دارد که البته تا دوره قاجار هم از آن استفاده می‌کردند.

ایذه در دوران معاصر:

اوج شکوفایی تاریخ معاصرایذه مربوط به دوران مشروطیت می‌باشد، درعصرمشروطه مردم ایذه نیزهمراه و همگام با سایرروشنفکران و مجاهدین بختیاری فتوای روحانیت رالبیک گفتندوعلیه استبداد صغیر قاجار، ضمن پیوستن به سپاه بختیاری، به فرماندهی سرداراسعد بختیاری(فاتح ملی) قیام کردندوظفرمندانه پس از فتح اصفهان موفق به فتح تهران شدند. البته نقش مردم ایذه درملی شدن صنعت نفت و مقابله بااستعمارانگلیس درنفوذبه مناطق بختیاری، مبارزه باطاغوت وشرکت درهشت سال دفاع مقدس و استواری آنان همچون شیرهای سنگی(بردشیر) مثال زدنی است.

عروج یاشوسن به گفته بعضی مورخان همان محل قصر شوسن مذکور در تورات است که در ایذج بوده. لایارد، عالم انگلیسی مدتی از عمر خود را در ایذه گذرانید.

۱۴ مورد اثار باستانی مربوط به سلسله‌های ماقبل میلاد در ان وجود دارد از جمله ایلامیها.از دیگر اثار معروفباستانی این شهرستان می‌توان اشکفت سلمان و کول فرح و خنگ اژدر یا روستای شمی و... نام برد لازم به ذکر است که مجسمه ایاپیر از روستای شمی در اورده شده‌است. پل ایذج یکی دیگر از آثار باستانی ایذه می‌باشد، این پل از شگفتی‌های قابل توجه تاریخی است, زیراجنس آن ازسنگ و ملات ساروج بوده و بر روی بستر رودخانه‌ای خشک و بسیار عمیقی بنا شده‌است. همچنین در ایذج آتشکده‌ای قرار داشته‌است که تا زمان هارون الرشید فروزان بوده‌است. بردگوریهای موجوددرکوههای ایذه و بختیاری نیزحکایت از دین اهالی آن پیش از اسلام و در ایران باستان زرتشتی دارد. شیرهای سنگی بردشیر نیز از آثار باستانی ایذه به شمار میروند که البته نمونه‌های بسیاری در دیگر نقاط بختیاری یافت میشود.

علیرغم آب وهوای مساعد، وجود پتانسیلهای طبیعی وتاریخی گردشگری نظیر:

دشت سوسن با چشمه های فراوان

بردگوری (گوردخمه‌های)مربوط به ایران باستان

منطقه توریستی تفریحی زراس ( حاشیه سد کارون ۳)

پل‌های دوقلوی کارون جایگزین پل قدیم شالو

آثار باستانی اشکفت سلیمان (اشکفت سلمان)

آثار باستانی کول فرح

آثار باستانی خونگ اژدر

تالاب میانگران

منطقه توریستی تفریحی گلزار

منطقه توریستی تفریحی دشت مرغا

 

بافت قالی وقالیچه‌های بختیاری از دیرباز در ایذه، مانندسایرمناطق بختیاری رونق داشته‌است. قالی بختیاری نوعی قالی کهن ایرانی است که در آن از نقش‌های حیوانات همچون بز کوهی (کل، پازنکبک و... در کنار نقش گل و بوته بهره گرفته میشود البته عمده شهرت قالیهای بختیاری به دلیل بکارگیری اشکال هندسی و ذهنی باف همراه بارنگ و پشم والیاف طبیعی در آن است

از دیگر صنایع دستی ایذه میتوان گلیم بافی، نمد مالی، گیوه دوزی، چوقابافی، شیرسنگی تراشی و...نام برد.


          باتشکر از شما        گرداورنده :  ایل بزرگ بختیاری / مهندس مهران نجفی

گردشگری ؛ استان خوزستان

 
»» مناطق گردشگری استان خوزستان / ایذه !!!........برای مطالعه کلیک کنید  مهندس نجفی

»» مناطق گردشگری استان خوزستان / باغملک!!!....برای مطالعه کلیک کنید  مهندس  نجفی

»» مناطق گردشگری استان خوزستان / لالی!!!...........برای مطالعه کلیک کنید  مهندس نجفی

»» مناطق گردشگری استان خوزستان / دهدز!!!..........برای مطالعه کلیک کنید  مهندس نجفی

»» مناطق گردشگری استان خوزستان / اندیمشک!!!....برای مطالعه کلیک کنید  مهندس نجفی

»» مناطق گردشگری استان خوزستان / اندیکا !!! ........برای مطالعه کلیک کنید  مهندس نجفی

»» مناطق گردشگری استان خوزستان / دزفول !!! ........برای مطالعه کلیک کنید  

»» مناطق گردشگری استان خوزستان / اهواز !!! .........برای مطالعه کلیک کنید